Trong định hướng quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, Ba Vì được xác định là trung tâm sinh thái, văn hóa và du lịch quan trọng, có khả năng trở thành một điểm đến quy mô quốc gia của Thủ đô, theo đó Ba Vì được Thành phố quy hoạch Khu Công viên Safari có quy mô khoảng từ 800 – 1.000ha. Hồ sơ đề xuất dự án Quần thể du lịch sinh thái Ba Vì – Hợp phần SAFARI được nhà đầu tư Tập đoàn SunGroup đề xuất đã đánh giá Ba Vì có tiềm năng lớn về cảnh quan, đa dạng sinh học và văn hóa, đồng thời đặt vấn đề cần hình thành một sản phẩm du lịch quy mô lớn để tạo động lực và dẫn dắt sự phát triển của khu vực.
Chủ trương phát triển của Thành phố và những điều người dân cần biết:
Hợp phần Safari đang được Thành phố công khai trong quá trình thực hiện các thủ tục liên quan đến thẩm định chủ trương đầu tư dự án. Sở Tài chính Hà Nội đã công bố dự án Hợp phần Safari có diện tích khoảng 580,74 ha, tổng vốn đầu tư dự kiến 10.000 tỷ đồng và được chia thành 2 giai đoạn. Giai đoạn 1 có diện tích khoảng 251,06 ha, Giai đoạn 2 khoảng 329,67 ha; tiến độ tổng thể dự kiến từ Quý IV/2026 đến Quý I/2030. Dự án được định hướng là một quần thể du lịch sinh thái kết hợp bảo tồn đa dạng sinh học, giáo dục môi trường, nghiên cứu khoa học, tham quan, vui chơi giải trí, nghỉ dưỡng, dịch vụ và ẩm thực.
Bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư: Quyền lợi của người dân phải được giải quyết trước khi ổn định cuộc sống mới.
Theo hồ sơ đề xuất, tổng mức đầu tư của dự án 10.000 tỷ đồng đã bao gồm chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng và hỗ trợ và tái định cư. Đây là vấn đề phải được thực hiện theo đúng trình tự, quy định của pháp luật đồng thời theo hướng có lợi cho người dân, trên cơ sở kiểm kê và xác định cụ thể đất đai, nhà cửa, công trình, tài sản và các quyền lợi liên quan của từng trường hợp. Phương án đề xuất hướng tới việc chuẩn bị khu tái định cư có hạ tầng đồng bộ, tạo điều kiện để người dân có thể chuyển đến nơi ở mới tốt hơn và tiếp tục cuộc sống ổn định và phát triển kinh tế gia đình.
Giải quyết việc làm: Chuyển từ sinh kế dựa vào đất (sản xuất nông nghiệp) sang những cơ hội mới từ phát triển du lịch, dịch vụ.
Theo hồ sơ đề xuất, chính sách dành cho người dân được định hướng theo mô hình “Đất đổi Sinh kế”, kết hợp bồi thường bằng tiền hoặc đất với đào tạo nghề, tuyển dụng lao động và hỗ trợ thương mại hóa sản phẩm địa phương.
Khi dự án Hợp phần Safari đi vào vận hành, nhu cầu lao động dự kiến khoảng trên 1.000 người. Trong giai đoạn xây dựng, dự án dự kiến cần khoảng 400 – 500 lao động. Đây là nguồn việc làm mới cho người dân địa phương, đặc biệt là những hộ bị ảnh hưởng bởi quá trình chuyển đổi đất đai. Khi hoàn thành, công suất dự kiến khoảng 10 triệu lượt khách mỗi năm; riêng Giai đoạn 1 dự kiến khoảng 5 triệu lượt khách mỗi năm. Quy mô của dự án cũng cho thấy đây không chỉ là một công trình đơn lẻ. Khi hoàn thành, Dự án được kỳ vọng trở thành một điểm đến du lịch quy mô lớn, tạo ra lượng khách đáng kể cho Ba Vì và kéo theo nhu cầu về lưu trú, ăn uống, vận chuyển, thương mại, sản phẩm địa phương và các dịch vụ hỗ trợ, hạ tầng giao thông được đầu tư đồng bộ kết nối khu vực, tạo điều kiện thuận lợi về giao thương góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân.
Giá trị người dân có thể nhận được không chỉ nằm ở khoản bồi thường:
Đối với những hộ dân bị thu hồi đất bởi dự án, khoản bồi thường và chính sách tái định cư là quyền lợi trước hết cần được bảo đảm. Nhìn xa hơn, giá trị mà một dự án du lịch quy mô lớn có thể mang lại cho người dân còn nằm ở những cơ hội phát triển kinh tế hình thành sau khi dự án đi vào hoạt động.
Một khu du lịch lớn sẽ cần lao động. Một lượng khách lớn sẽ cần dịch vụ. Khách du lịch sẽ cần ăn uống, vận chuyển, sản phẩm địa phương, đặc sản, quà lưu niệm và các trải nghiệm gắn với văn hóa bản địa. Hồ sơ đề xuất cũng định hướng bố trí các khu thương mại, dịch vụ, lưu niệm để đưa đặc sản và sản phẩm truyền thống địa phương đến với khách du lịch, người dân địa phương có thể tham gia vào sự phát triển theo nhiều cách khác nhau: trở thành lao động của dự án Công viên Safari, cung cấp sản phẩm, kinh doanh dịch vụ, tham gia chuỗi cung ứng, phát triển sản phẩm đặc sản hoặc tham gia các hoạt động du lịch cộng đồng.
Với tầm nhìn phát triển 100 năm, Công viên Safari Ba Vì được kỳ vọng góp phần hình thành một không gian du lịch sinh thái quy mô lớn nhất cả nước, tạo thêm động lực phát triển kinh tế cho địa phương, đưa quê hương Ba Vì bứt phá phát triển.
Một Ba Vì phát triển trong 5 năm, 10 năm hay 100 năm tới không thể chỉ được đo bằng số lượng khách du lịch hay số tiền đầu tư. Mà giá trị lớn hơn phải là việc Ba Vì vừa giữ được những giá trị tự nhiên, văn hóa vốn có của vùng đất linh thiêng, vừa tạo được một nền kinh tế mới và quan trọng nhất là người dân địa phương có thể ổn định cuộc sống, có việc làm thu nhập cao, có sinh kế và có cơ hội hưởng lợi từ chính sự phát triển trên quê hương mình.
Vì vậy, trước những thay đổi lớn đang được đặt ra, điều người dân cần nhất là thông tin chính xác, chính sách rõ ràng và một lộ trình thực hiện minh bạch. Hiểu đúng về quy hoạch, hiểu rõ về các giai đoạn triển khai dự án, nắm được chính sách bồi thường – tái định cư – việc làm và chủ động chuẩn bị cho tương lai sẽ giúp mỗi gia đình nhìn nhận quá trình này một cách đầy đủ hơn.
Safari Ba Vì, nếu được triển khai theo đúng định hướng, không chỉ là câu chuyện xây dựng một công viên sinh thái. Đó còn là câu chuyện về việc mở ra một không gian phát triển mới cho Ba Vì, đồng thời mở ra một cuộc sống mới tốt hơn, nhiều cơ hội hơn cho chính người dân đang sinh sống trên mảnh đất, quê hương Ba Vì. Để triển khai thành công dự án rất cần sự chia sẻ, đồng hành và ủng hộ của nhân dân để đưa quê hương Ba Vì bứt phá, phát triển./.
